Xác định mô hình tăng trưởng mới để đạt GRDP hai con số
Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng đã nhấn mạnh: Xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính để đạt mục tiêu tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên.
Mục tiêu trên đang đặt ra yêu cầu huy động và phân bổ hiệu quả nguồn lực tài chính ở quy mô chưa từng có. Việt Nam đứng trước bài toán lớn về huy động vốn, phân bổ nguồn lực và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính. Các chuyên gia đã chỉ ra cả cơ hội lẫn rủi ro cần được nhận diện rõ ràng.
Năm 2025, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, Hà Nội vẫn đạt mức tăng trưởng GRDP 8,16%, vượt mục tiêu đề ra. Kết quả này không chỉ phản ánh sự điều hành quyết liệt, linh hoạt của Hà Nội, mà còn cho thấy những chuyển biến rõ nét trong tư duy phát triển, từ quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo.
Trình bày báo cáo tóm tắt tại buổi làm việc của Tổng Bí thư Tô Lâm với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội mới đây, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Hà Nội đã xác định rõ mô hình phát triển kinh tế - xã hội theo hướng nhanh và bền vững, bảo đảm hài hòa giữa ba trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường. Trong đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực tăng trưởng chủ yếu, xuyên suốt trong cả ngắn hạn và dài hạn.
Ông Nguyễn Xuân Lưu - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết: "Trong năm 2026, Hà Nội dành nguồn lực 9.090 tỷ đồng, bằng 4% tổng thu ngân sách tổng chi ngân sách cho phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Hội đồng Thành phố đã thông qua 6 nghị quyết chuyên đề về phát triển khoa học công nghệ. Đồng thời, Thành phố thống nhất lựa chọn 31 đề án, dự án tọng điểm để theo dõi chỉ đạo, tập trung đôn đốc nhằm thực hiện, hiện thực hóa các định hướng lớn của thành phố."
Theo các chuyên gia, năm 2025 được xác định là năm bản lề khi nhiều nghị quyết quan trọng được ban hành, hình thành "bộ tứ trụ cột" chính sách gồm: Nghị quyết 57 về đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế; Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Đây vừa là các trụ cột chính sách có vai trò tạo đột phá chiến lược, vừa là điểm tựa để khơi thông và dẫn dắt các động lực tăng trưởng mới.
TS Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam cho biết: "Chúng ta không thể dựa mãi vào mô hình tăng trưởng cũ là chủ yếu dựa vào ngồn tài nguyên, nhân công giá rẻ nữa mà phải dựa trên mô hình tăng trưởng mới dựa trên KHCN, tri thức. Mô hình mới này đòi hỏi chúng ta phải có những yêu cầu cần thiết về nhân lực, thể chế, về khoa học công nghệ,... Chúng ta cần có môi trường kinh doanh, đầu tư hỗ trợ."
PGS.TS Nguyễn Thường Lạng - Giảng viên cao cấp tại Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết: "Những động lực mới cần khai thác là chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế ban đêm, kinh tế quan sát... Tôi nghĩ nên khai thác kĩ, đặc biệt tại các thành phố lớn. Những trung tâm kinh tế tài chính quốc tế cũng sẽ là những động lực mới về tài chính, tiếp theo là đầu tư công cũng cần cơ chế mới kết hợp giữa đầu tư công và đầu tư tư nhân."
Có thể nói, thách thức lớn nhất của giai đoạn tới không nằm ở chỗ thiếu nguồn lực, mà ở chất lượng mô hình phát triển và năng lực tổ chức thực hiện của từng địa phương, từng xã, phường, đặc khu - nơi quyết định trực tiếp chất lượng và độ bền của tăng trưởng.
