Tương lai bất định của Greenland sau khi Mỹ đột kích Venezuela
Ngay sau cuộc đột kích gây chấn động vào Venezuela và bắt giữ vợ chồng Tổng thống Maduro, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ rất cần Greenland, khiến tương lai vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch và sự gắn kết của NATO trở nên bất định.
Trong bối cảnh gia tăng lo ngại rằng Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc chủ quyền Đan Mạch, tiếp tục nằm trong tầm ngắm của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Đan Mạch đã đưa ra cảnh báo gay gắt tới Nhà Trắng.
Trong bài phát biểu truyền hình phát sóng toàn quốc, Thủ tướng Đan Mạch, bà Mette Frederiksen khẳng định đã “làm rõ lập trường của Vương quốc Đan Mạch, và Greenland nhiều lần tuyên bố không muốn trở thành một phần của Mỹ”. Bà Frederiksen cũng cảnh báo về hậu quả nếu Mỹ có hành động quân sự nhằm kiểm soát Greenland, khả năng mà Tổng thống Mỹ Donald Trump kiên quyết không loại trừ. “Trước hết, tôi cho rằng cần xem xét nghiêm túc tuyên bố của tổng thống Mỹ về việc muốn chiếm Greenland,” bà Frederiksen nói, bày tỏ lo ngại ngày càng gia tăng về ý định của ông Trump sau các động thái quân sự bất thường của Mỹ tại Venezuela.
“Nếu Mỹ lựa chọn tấn công quân sự một quốc gia thành viên NATO khác, mọi thứ sẽ dừng lại, bao gồm cả NATO, đồng nghĩa an ninh mà liên minh này bảo đảm từ sau Thế chiến II sẽ chấm dứt,” bà nhấn mạnh.
Đây là mối lo ngại nghiêm trọng, được nhiều đồng minh NATO chia sẻ, rằng vấn đề Greenland không chỉ làm tổn hại quan hệ với một đối tác lâu năm của Mỹ mà còn có nguy cơ làm rạn nứt liên minh quân sự phương Tây khi áp lực từ Washington gia tăng.
Ngày 4/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắc lại quan điểm Mỹ cần Greenland “từ góc độ an ninh quốc gia”.
“Chúng ta cần Greenland… vị trí địa lý của hòn đảo hiện rất chiến lược. Greenland đang bị bao quanh bởi tàu chiến Nga và Trung Quốc,” ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một, đồng thời cho rằng Đan Mạch không thể đáp ứng yêu cầu an ninh này.
Cuối ngày 5/1, Phó Chánh Văn phòng Nhà Trắng phụ trách chính sách Stephen Miller tiếp tục khẳng định quan điểm “Greenland nên là một phần của nước Mỹ”, song bác bỏ khả năng sử dụng vũ lực.
“Sẽ không ai dùng vũ lực để chống lại Mỹ về tương lai của Greenland,” ông Miller nói trên chương trình “The Lead with Jake Tapper” của CNN. Khi được hỏi liệu can thiệp quân sự có bị loại trừ hay không, ông Miller đặt vấn đề về tuyên bố chủ quyền của Đan Mạch đối với lãnh thổ Bắc Cực.
Những phát ngôn này được đưa ra sau khi bà Katie Miller, vợ ông Stephen Miller và là đồng minh của Tổng thống Trump, đăng tải trên mạng xã hội X hình ảnh bản đồ Greenland phủ cờ Mỹ kèm dòng chữ “SỚM THÔI”, tiếp tục làm dấy lên lo ngại từ các đồng minh châu Âu, đặc biệt là Đan Mạch.
Hồi tháng 10 năm ngoái, quân đội Đan Mạch tiến hành cuộc phô trương sức mạnh quân sự hiếm thấy, với mục tiêu công bố là răn đe các mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Nga và Trung Quốc. Tuy nhiên, theo các chỉ huy quân sự cấp cao Đan Mạch, hiện cả Nga và Trung Quốc đều không gây ra mối đe dọa quân sự đáng kể nào đối với Greenland. “Tôi không nghĩ Greenland đang phải đối mặt với mối đe dọa nào vào thời điểm này,” Thiếu tướng Søren Andersen, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Liên hợp Bắc Cực của Đan Mạch, cho biết.
Các quan chức quân đội Đan Mạch cũng khẳng định Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới với diện tích tương đương sáu nước Đức hoặc hai bang lớn nhất của Mỹ cộng lại, tương đối dễ phòng thủ. Điều kiện thời tiết khắc nghiệt, địa hình đồi núi và thiếu hạ tầng khiến bờ biển phía đông gần như “bất khả xâm phạm”.
Trong trao đổi riêng với CNN, giới chức quân đội Đan Mạch cho biết các cuộc diễn tập trên bộ, trên không và trên biển được thiết kế nhằm cho thấy Copenhagen coi trọng an ninh Greenland, với kỳ vọng thuyết phục Tổng thống Trump thay đổi ý định. Tuy nhiên, chiến lược này dường như chưa phát huy hiệu quả.
Sau những gì chính quyền Trump coi là “thành công” tại Venezuela, tương lai của Greenland cũng như sự gắn kết của liên minh quân sự phương Tây tiếp tục đối mặt nhiều bất định.
