ĐÀI PHÁT THANH
& TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

Hành động này của Bộ Tư pháp Mỹ ở nước Mỹ, Bộ Tư pháp đồng thời là cơ quan công tố nhà nước là đỉnh điểm mới của cuộc thập tự chinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm vào cá nhân ông Powell. Nó cho thấy ông Trump không những chỉ kiên định mà còn gia tăng quyết tâm hạ bệ bằng được ông Powell nhanh chóng và bất chấp mọi cái giá phải trả.

Ở nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ trước, chính ông Trump là người đã đề cử ông Powell vào cương vị chủ tịch Fed và hết lời ngợi ca tài năng của người này. Kế nhiệm ông Trump, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã gia hạn ông Powell thêm một nhiệm kỳ nữa, cho tới tháng 5 năm nay. Ngay từ sau khi trở lại cầm quyền ở nước Mỹ, ông Trump đã gia tăng áp lực công khai rất mạnh mẽ đòi hỏi ông Powell hạ lãi suất cơ bản của Fed.

Hiến pháp hiện hành của nước Mỹ dành cho Fed quyền độc lập về chức năng, tức là không chịu sự chi phối và tác động hay ép buộc từ phía lập pháp, hành pháp và tư pháp liên quan đến chính sách tiền tệ của Fed. Theo đó thì ông Trump không có quyền can thiệp vào hoạt động của Fed và không được ép buộc ông Powell thay đổi chính sách tiền tệ của Fed theo ý mình.

Khi bị ông Powell bất tuân, ông Trump chuyển sang nói xấu, chê bai trình độ chuyên môn của ông Powell, công khai đòi người này từ chức và thậm chí còn doạ sẽ sa thải ông Powell cũng như tung ra tên của một vài nhân sự thay thế. Do ông Powell kiên định chủ ý không từ chức mà tại nhiệm cho tới khi mãn nhiệm, ông Trump và cộng sự giờ dùng cáo buộc ông Powell làm không tốt việc cải tạo trụ sở Fed để đưa ông Powell ra toà, truy cứu trách nhiệm hình sự nhằm buộc người này phải từ chức hoặc nhằm có cớ hợp pháp để phế truất ông Powell.

Ông Trump vốn coi trọng hàng đầu sự trung thành chứ không phải năng lực chuyên môn của cộng sự. Người này coi sự bất tuân của ông Powell là biểu hiện của không trung thành nên phải gạt bỏ và đồng thời tạo hiệu ứng răn đe đội ngũ cộng sự nói chung.

Ông Trump cần nhanh chóng xoay chuyển tình hình kinh tế - xã hội ở nước Mỹ để cứu vãn cơ hội cho phe Đảng Cộng hoà bảo vệ được đa số hiện có tại lưỡng viện lập pháp trong cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ sắp tới ở nước Mỹ và cho rằng sẽ thành công với việc này nếu Fed giảm mạnh lãi suất cơ bản. Sự kiên định bất tuân của ông Powell bị coi là trở ngại chính và lớn nhất.

Cuộc đối đầu này làm thị trường tài chính Mỹ mất ổn định, đồng USD thêm mất giá, lạm phát gia tăng, tính độc lập của Fed bị đe doạ, hiến pháp Mỹ bị thách thức. Mức độ đáng được tin cậy của Mỹ bị suy giảm và nỗ lực phi đô la hoá được khích lệ trên thế giới.