Lễ hội đình Vòng - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Lễ hội đình Vòng được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, vừa là niềm tự hào, vừa đặt lên vai địa phương trách nhiệm gìn giữ và phát huy.
Đây cũng là dịp để mỗi người, đặc biệt thế hệ trẻ, hướng về những giá trị tốt đẹp của cha ông, tiếp nối truyền thống và khơi dậy khát vọng cống hiến, xây dựng quê hương ngày một giàu đẹp. Những lễ hội truyền thống không chỉ lưu giữ giá trị văn hóa, lịch sử và phong tục tập quán của dân tộc, mà còn là nơi kết nối cộng đồng với cội nguồn.
Đình Vòng, xây dựng từ khoảng thế kỷ 15-16 tại đất Kẻ Mọc, bên sông Tô Lịch, từng là trung tâm hành chính - văn hóa của làng trong thời phong kiến. Nơi đây không chỉ là địa điểm hội họp, giải quyết các vấn đề hành chính, tư pháp, phân bổ thuế khóa và chia ruộng công cho các giáp, các dòng họ mà còn là nơi xử kiện, ra các hương ước, lệ làng, đồng thời tổ chức các lễ hội hàng năm. Trong thời kỳ kháng chiến, Đình Vòng còn trở thành cơ sở hoạt động cách mạng và hiện nay là nơi tiễn đưa con em làng Hạ Đình nhập ngũ hàng năm.
Đình Vòng còn bảo lưu nhiều di vật quý từ thời Lê Trung hưng và Nguyễn, bao gồm 8 đạo sắc phong từ năm 1847 đến 1924, kiệu bát cống, hệ thống bia đá, lư đồng, chuông đồng đúc năm 1882, tượng đá, bát hương, choé sứ, lục bình…
Ông Nguyễn Tiến Dũng, phường Khương Đình, Hà Nội cho biết: "Không khí của ngày xưa được tái hiện lại ở các trò chơi: ném vào cổ vịt, nhảy bao bố, kéo co rồi các gian hàng. Thế hệ trẻ sẽ hiểu đây là những nét lịch sử cần phải giữ truyền thống tại làng Vòng."
Lễ hội đình Vòng đã tồn tại lâu đời, trải qua nhiều triều đại, được tổ chức hàng năm vào ngày 2 tháng 2 âm lịch nhằm tưởng nhớ Thành Hoàng làng, tổ tiên các dòng họ có công với quê hương, đồng thời giáo dục con cháu truyền thống “uống nước, nhớ nguồn.”
Lễ hội không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng thuần túy mà còn là biểu tượng sống động của lòng biết ơn tổ tiên, sự trân trọng quá khứ và tinh thần gắn kết cộng đồng, đồng thời tôn vinh truyền thống hiếu học của quê hương. Sự kết hợp giữa tinh thần yêu nước, ý thức cộng đồng, lòng biết ơn tổ tiên và khát vọng vươn lên bằng tri thức đã tạo nên chiều sâu lịch sử của lễ hội, biến Lễ hội đình Vòng thành biểu tượng bền vững của bản sắc địa phương trong tiến trình bảo tồn và phát triển di sản văn hóa dân tộc.
Trong những năm qua, chính quyền cùng cộng đồng luôn nỗ lực bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị của lễ hội. Các hoạt động trao truyền và thực hành lễ hội hiện đang được cộng đồng duy trì tương đối tốt. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa đang đặt ra những thách thức, ảnh hưởng đến việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Vì vậy, các cấp, các ngành và cộng đồng nắm giữ di sản cần nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của mình để bảo tồn và phát huy hiệu quả giá trị quý báu của Lễ hội đình Vòng.
