Mạng lưới tàu điện cuối cùng ở Ấn Độ
Những chiếc tàu điện cũ kỹ mang tính biểu tượng của Kolkata là minh chứng sống động cho quá khứ thuộc địa của thành phố Ấn Độ này suốt nhiều thế hệ.
Với tiếng chuông leng keng quen thuộc len lỏi qua các con phố đông đúc, đoàn tàu chở hành khách trong nhịp chuyển động chậm rãi nhưng đầy hoài niệm. Tuy nhiên, đội tàu đang dần thu hẹp nay đứng trước một tương lai bất định, khi Ấn Độ chuẩn bị nói lời chia tay với một trong những mạng lưới tàu điện cuối cùng còn tồn tại trên thế giới.
Chiếc đoàn tàu ngựa kéo đầu tiên của Kolkata đã bắt đầu hoạt động từ năm 1873 và được điện khí hóa vào năm 1902. Trải qua hơn một thế kỷ, tàu điện đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống đô thị. Ngày nay, dù thường phải di chuyển chậm chạp giữa dòng xe cộ đông đúc, mỗi chuyến đi chỉ có giá 7 rupee (khoảng 0,08 USD) - rẻ hơn vé xe buýt và chủ yếu thu hút những hành khách sẵn sàng chấp nhận tốc độ chậm để tìm lại cảm giác hoài cổ. Từng vận hành trên 52 tuyến vào thập niên 1970, mạng lưới tram Kolkata đã bị thu hẹp đáng kể, chỉ còn 25 tuyến vào năm 2015 và hiện nay chỉ còn lại hai tuyến khiến các nhà hoạt động lo ngại có thể sớm biến mất.
Ông Bacchu Sida - người soát vé tàu điện Kolkata chia sẻ: “Tôi đã chứng kiến rất nhiều thay đổi. Khi tôi mới vào nghề những năm 1990, Kolkata có tới 340 chiếc tàu điện hoạt động. Dần dần, con số này giảm xuống chỉ còn 7-8 chiếc”.
Tháng 9/2024, Bộ trưởng Giao thông bang Tây Bengal - ông Sri Snehasis Chakraborty đã thông báo kế hoạch ngừng vận hành hệ thống tàu điện với lý do tình trạng ùn tắc giao thông ngày càng nghiêm trọng. Dù chính quyền đã đề xuất duy trì một tuyến ngắn, song đã vấp phải làn sóng phản đối rộng rãi, dẫn tới một cuộc chiến pháp lý khi người dân và các nhà bảo tồn di sản đồng loạt lên tiếng nhằm cứu lấy hệ thống tàu điện.
Theo Hiệp hội Người sử dụng tàu điện Kolkata (CTUA), việc loại bỏ tàu điện không chỉ là quyết định thiếu minh bạch mà còn là bước lùi đối với phát triển bền vững, bởi các phương tiện chạy điện này là lựa chọn thân thiện với môi trường trong bối cảnh giao thông Kolkata ngày càng ô nhiễm nặng nề. Trước sự suy giảm không ngừng của hệ thống, hiện chỉ còn trạm tàu Gariahat là cơ sở duy nhất còn hoạt động buộc CTUA phải đưa vụ việc ra tòa.
