ĐÀI PHÁT THANH
& TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

Với các làng trồng hoa Tết, công sức cả năm được thể hiện bằng những sắc hoa rực rỡ trong dịp Tết cổ truyền của dân tộc. Điều đó đòi hỏi ở họ sự nỗ lực không ngừng nghỉ.

Thấy đào, thấy mai là thấy Tết

Tết Nguyên đán - khoảnh khắc giao hòa giữa đất trời, là thời điểm người Việt khép lại một năm cũ để đón chào những khởi đầu mới. Trong dòng chảy ấy, Tết không chỉ hiện diện qua mâm cỗ, bánh chưng xanh hay nén hương trầm ấm áp, mà còn được nhận diện rõ nét qua sắc hoa bung nở trong mỗi mái nhà.

Với người miền Bắc, hoa đào là linh hồn của ngày Tết. Sắc hồng dịu dàng, cánh hoa mỏng manh mà bền bỉ, tượng trưng cho sự sinh sôi, may mắn và bình an. Người ta tin rằng, cành đào ngày Tết không chỉ mang mùa xuân về với ngôi nhà, mà còn xua đi điều không may, mở lối cho một năm mới an lành.

Ở phương Nam, hoa mai vàng rực rỡ lại là biểu trưng của phú quý và thịnh vượng. Những cánh mai năm cánh nở đều được xem là lời chúc cho ngũ phúc lâm môn: vui vẻ, hạnh phúc, trường thọ, thuận lợi và an khang. Sắc vàng của mai hòa cùng nắng xuân, thắp lên niềm tin vào một năm mới đủ đầy.

Bên cạnh đào và mai, những bình hoa thập cẩm với lay ơn, thược dược, cúc, lan… cũng góp phần làm nên không gian Tết trọn vẹn. Từ bao đời nay, trưng bày và cắm hoa Tết đã trở thành một nét đẹp văn hóa không thể thiếu của người Việt. Đó không chỉ là thú chơi tao nhã, mà còn là cách con người gửi gắm ước vọng, giữ gìn nếp xưa và kết nối các thế hệ trong khoảnh khắc thiêng liêng đầu năm. Giữa nhịp sống hiện đại, sắc hoa ngày Tết vẫn âm thầm nhắc nhở mỗi người về giá trị truyền thống, để mùa xuân không chỉ đến từ thời gian, mà còn nở rộ trong tâm hồn.

Trông trời, trông đất, trông mây

Thời tiết khắc nghiệt, bão lũ, ngập úng, mưa ngập đến đâu là cây hỏng đến đó… Người trồng đào năm nay gặp muôn vàn khó khăn, đòi hỏi kinh nghiệm lâu năm, công sức và sự tỉ mỉ trong từng nhánh đào. Vượt qua giai đoạn khó khăn để hồi sinh những vườn cây từng chìm trong biển nước lũ, màu nâu xám ảm đạm hôm nào nay đã nhường chỗ cho những màu xanh tươi mới, những chồi non bắt đầu hé nở.

Tại vườn đào nhà anh Trần Duy Thuần (làng đào Nhật Tân, Hà Nội), hàng nghìn gốc đào bích, đào phai, đào thất thốn đã được thực hiện công đoạn quan trọng nhất - tuốt lá. Tuốt lá đào không chỉ là một kỹ thuật canh tác mà còn là nghệ thuật, đòi hỏi kinh nghiệm lâu năm. Người trồng đào phải tính toán chính xác thời tiết, sức cây để tuốt lá đúng thời điểm (thường là khoảng 45 - 55 ngày trước Tết), để đảm bảo hoa nở đúng thời điểm đón xuân.

"Mỗi nhà vường đều mong đào trúng Tết để mọi người chơi Tết, nhưng cũng rất khó nói vì còn liên quan tới điều kiện thời tiết. Tôi đang trong quá trình cho cây lên chậu để ổn định và quen với môi trường", anh Thuần chia sẻ.

Không chỉ cần nở hoa mà còn phải giữ được dáng thế đẹp, bởi vậy, người chăm đào cần phải thật tỉ mỉ, không được làm trầy vỏ hay gãy mầm. Sau khi tuốt lá phải theo dõi sát, điều chỉnh lượng nước tưới, hạn chế bón phân đạm, chủ yếu giữ ẩm vừa đủ. Theo các chủ vườn đào, thời điểm này, rét về tương đối đều. Nếu rét đậm kéo dài thì che phủ gốc, còn khi trời ấm bất thường phải giảm tưới để kìm hoa.

Ông Nguyễn Tuấn Việt, Chủ tịch Hội Làng nghề trồng đào Nhật Tân (phường Hồng Hà, Hà Nội) cho biết: "Năm nay chúng tôi có khoảng 700 gốc đào chất lượng cao. Với tình hình thời tiết thuận lợi, nên các gốc đào đang nở có chất lượng tương đối phù hợp".

Còn những người dân làng đào Vân Tảo (xã Hồng Vân) cũng đang hối hả những công đoạn cuối cho vụ đào Tết năm nay. Từng luống đào được người dân đánh đất, chỉnh dáng, để đưa lên chậu. Việc đánh bầu phải thật khéo để giữ cho bộ rễ khỏe, cành thì được tỉa gọn, uốn lại để tạo thế cân đối, hài hòa, sẵn sàng đón những vị khách đến đặt đào sớm.

Không khí tất bật ở những làng đào nổi tiếng của Hà Nội những ngày này không chỉ báo hiệu Tết đang đến gần, mà còn phản ánh nỗ lực của người trồng đào góp phần giữ gìn nét đẹp truyền thống của Tết Hà Nội mỗi độ Xuân về.

Mùa xuân làng lúa, làng hoa

Bận rộn từ sáng sớm đến tối muộn, bà Khắc Thị Thơm cùng các hộ trồng hoa ở Tây Tựu luôn trong trạng thái tất bật chăm sóc từng luống hoa, canh thời điểm nở rộ đúng dịp Tết để bán được giá tốt. Tại đây, mỗi hộ trồng ít cũng vài sào, nhiều hộ lên tới 20-30 mẫu, với các loại hoa chủ lực phù hợp khí hậu miền Bắc như cúc, ly, hồng, thược dược.

Bà Thơm chia sẻ: "40 năm làm hoa, tôi bán ở làng hoặc bán buôn cho người đi chợ. Chúng tôi làm hoa từ khi còn 20 tuổi, đến giờ đã có hoa ly, lan tường".

Dù mưa bão để lại nhiều khó khăn, người dân làng hoa Tây Tựu vẫn hăng say chăm sóc từng luống hoa để kịp phục vụ thị trường Hà Nội trong dịp Tết. Sức sống của làng hoa được nuôi dưỡng từ đôi tay cần mẫn của nông dân, những người tỉ mẩn tỉa lá, úp lưới bảo vệ từng bông hoa chúm chím, giúp hoa nở đều, đẹp và giữ được lâu trước khi thương lái thu hái.

Không chỉ chăm bón và tưới tắm đúng giờ, nhiều hộ còn chong đèn xuyên đêm để kích thích cây phát triển. Từ khi cây con mới xuống giống 5-7 ngày, bóng đèn được thắp từ 18h tối đến 5h sáng, kéo dài liên tục 30-45 ngày, đảm bảo hoa nở đúng dịp Tết. Cùng với đó, chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá trên các kênh thông tin số, giúp hoa Tây Tựu tiếp cận người dân Thủ đô và du khách, để sắc hoa và hương Xuân của làng nghề thêm phần rực rỡ, lan tỏa khắp mùa Tết.

Sắc xuân rộn ràng cũng bao trùm trên những cánh đồng hoa của làng hoa giấy Phù Đổng. Bên cạnh việc bán trực tiếp tại vườn, nhiều hộ dân đã chủ động đưa hoa giấy lên các sàn thương mại điện tử, quảng bá sản phẩm qua mạng xã hội, mở rộng kênh tiêu thụ trong mùa cao điểm. Hoa giấy được xem là biểu tượng của may mắn, thịnh vượng và hạnh phúc. Theo phong thủy, những chùm hoa nở rộ tượng trưng cho sự phát triển, thành công trong công việc và cuộc sống, mang đến nguồn sinh khí tích cực cho không gian ngày Tết.

Không chỉ mang ý nghĩa tốt lành, hoa giấy còn dễ chăm sóc, thích nghi với nhiều điều kiện thời tiết, phù hợp với nhiều gia đình. Năm nay, giá các chậu hoa giấy dao động từ khoảng 250.000 đồng đến vài triệu đồng, trong đó những chậu nhỏ, giá từ 300.000 đến 500.000 đồng, được nhiều người lựa chọn bởi tính thẩm mỹ và chi phí hợp lý. Đến thời điểm này, nhiều nhà vườn đã tiêu thụ được khoảng 60-70% số lượng chậu hoa phục vụ thị trường Tết.

Ông Đào Công Tiến (xã Phù Đổng, Hà Nội) cho biết: "Hoa giấy là cây ưa khô, sợ nhất là mưa dầm, sẽ rụng lá, không sinh trưởng được. Ngoài ra là rét đậm cũng sẽ khó để cây phát triển".

Mỗi loài hoa, mỗi sắc màu không chỉ làm đẹp cho không gian ngày Tết mà còn mang những ý nghĩa riêng: sắc đỏ tượng trưng cho may mắn, tài lộc; sắc vàng biểu trưng cho sự thịnh vượng, đủ đầy; còn sắc hồng mang đến niềm vui và yêu thương. Xuân về, muôn sắc hoa lan tỏa, mang không khí Tết rộn ràng đến mọi mái nhà.