Giao quyền cho Hà Nội, thay vì cơ chế 'xin - cho'
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh việc ban hành Nghị quyết 15 và đặc biệt là Nghị quyết 258 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, thể hiện rõ tinh thần trao quyền chủ động cho Hà Nội, nhất là trong công tác quy hoạch, theo hướng “giao quyền” thay vì “xin – cho”.
Phát biểu tại cuộc làm việc của Tổng Bí thư Tô Lâm với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vào sáng nay (10/1), đánh giá cao những kết quả phát triển kinh tế - xã hội ấn tượng của Hà Nội giai đoạn 2024–2025, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục mở rộng không gian thể chế, trao quyền chủ động mạnh mẽ hơn cho Thủ đô. Cùng với đó, Hà Nội cần xây dựng quy hoạch với tầm nhìn dài hạn, ổn định, hạn chế điều chỉnh, gắn với huy động hiệu quả các nguồn lực.
Mở rộng không gian thể chế, trao quyền chủ động mạnh mẽ cho Thủ đô
Chủ tịch Quốc hội chúc mừng Hà Nội đã phát huy thành quả tích lũy qua nhiều nhiệm kỳ, đạt được những con số tăng trưởng hết sức ấn tượng trong thời gian gần đây. Theo đó, trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, năm 2024–2025, Hà Nội vẫn đạt mức tăng trưởng khoảng 8,6%; thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 7.200 USD. Thu ngân sách năm 2024 đạt hơn 500 nghìn tỷ đồng, năm 2025 đạt trên 700 nghìn tỷ đồng.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng đây là những kết quả rất đáng chú ý, nếu so với nhiều năm trước khi các chỉ số này còn ở mức thấp. Trên cơ sở đó, ông lưu ý Hà Nội cần tiếp tục đánh giá kỹ nguồn gốc tăng trưởng và thu ngân sách, làm rõ đóng góp của từng lĩnh vực như sản xuất, đất đai, thương mại - dịch vụ, đầu tư trực tiếp nước ngoài, từ đó có định hướng điều hành phù hợp.
Theo Chủ tịch Quốc hội, mục tiêu cuối cùng mà Đảng và Nhà nước hướng tới là không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Việc Hà Nội từng bước gia tăng quy mô tăng trưởng, thu ngân sách và tổng đầu tư toàn xã hội là thành tích đáng ghi nhận, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Nhấn mạnh vai trò của thể chế, Chủ tịch Quốc hội cho biết trong những năm qua, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và Quốc hội đã dành sự quan tâm đặc biệt cho Hà Nội, trong đó có việc sửa đổi Luật Thủ đô năm 2024 nhằm mở rộng “không gian phát triển” cho thành phố. Tuy nhiên, cùng với quá trình sửa đổi các luật khác, Luật Thủ đô cũng đứng trước nguy cơ nhanh chóng trở nên lạc hậu nếu không tiếp tục được cập nhật.
Bên cạnh đó, việc ban hành Nghị quyết số 15 của Đảng và đặc biệt là Nghị quyết số 258 với một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt cho Hà Nội đã tạo hành lang pháp lý rất quan trọng. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, các nghị quyết này thể hiện rõ việc giao quyền chủ động cho Hà Nội, nhất là trong công tác quy hoạch Thủ đô thời gian tới, theo tinh thần “giao quyền” thay vì “xin – cho”.
Đáng chú ý, Quốc hội đã giao quyền cho Thủ tướng Chính phủ thông qua Nghị quyết số 258, cho phép ban hành các cơ chế đặc thù, đặc biệt, kể cả những nội dung khác với luật hiện hành, nhằm phục vụ mục tiêu phát triển chung của cả nước, trong đó có Thủ đô Hà Nội. Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là “rộng đường đi” để Hà Nội chủ động, sáng tạo hơn trong tổ chức phát triển.

Liên quan đến đề xuất tiếp tục sửa đổi Luật Thủ đô và trình thông qua tại kỳ họp thứ nhất, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát quy trình, thủ tục, tính toán khả năng áp dụng quy trình rút gọn, trong bối cảnh thời gian tới còn nhiều nhiệm vụ lớn như chuẩn bị Đại hội Đảng, Tết Nguyên đán, bầu cử Quốc hội. Ông nhấn mạnh yêu cầu sớm có câu trả lời rõ ràng cho Hà Nội.
Quy hoạch Thủ đô cần tầm nhìn xa hơn 100 năm
Về Quy hoạch Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần mạnh dạn nhìn xa hơn, có thể là 200 năm hoặc 300 năm, nhằm tránh nguy cơ lạc hậu trong tương lai. Ông dẫn lại thực tế, từ hơn 100 năm trước, Hà Nội đã được quy hoạch bài bản và nhiều giá trị đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
Theo Chủ tịch Quốc hội, việc xây dựng quy hoạch cần tính toán đầy đủ các yếu tố như quy mô dân số, điều kiện phát triển, nhu cầu đầu tư hiện tại và trong tương lai. Hà Nội là Thủ đô, là trung tâm chính trị, văn hóa của cả nước, nơi hội tụ giá trị nghìn năm văn hiến, dù không có lợi thế về biển hay núi, nhưng vẫn là điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước nhờ chiều sâu văn hóa, lịch sử, ẩm thực và lối sống.
Từ thực tiễn đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hà Nội mạnh dạn thuê tư vấn nước ngoài để lập quy hoạch và thuê tư vấn độc lập để phản biện. Đây không phải là sự thiếu tin tưởng vào đội ngũ trong nước, mà nhằm tận dụng tầm nhìn dài hạn, phương pháp làm việc bài bản, chuyên nghiệp của các đơn vị quốc tế. Ông cũng lưu ý, khi đã có quy hoạch thì cần hạn chế tối đa việc điều chỉnh, thay đổi tùy tiện.
Chủ tịch Quốc hội bày tỏ mong muốn Hà Nội có thể hoàn thành quy hoạch trong năm 2026, đồng thời xây dựng một không gian triển lãm, sa bàn quy hoạch tổng thể về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh của Thủ đô, trở thành điểm tham quan, tìm hiểu cho người dân và du khách.
Ở góc độ nguồn lực phát triển, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh Hà Nội cần xác định rõ vai trò đi đầu trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là những trụ cột quan trọng để tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng suất và chất lượng phát triển của Thủ đô trong giai đoạn tới. Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao báo cáo của Hà Nội tại Đại hội Đảng bộ thành phố, đồng thời bày tỏ kỳ vọng Hà Nội sẽ trở thành địa phương tiên phong của cả nước trong quá trình số hóa, chuyển đổi số và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Cùng với nguồn lực khoa học công nghệ, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý đến yếu tố con người, coi đây là nhân tố then chốt quyết định hiệu quả thực thi các chủ trương, chính sách. Theo Chủ tịch Quốc hội, chất lượng đội ngũ cán bộ của Hà Nội hiện tại và trong tương lai không chỉ đặt trong so sánh với các địa phương trong nước, mà cần được đặt trong tương quan với các thành phố lớn trên thế giới, cả về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực quản lý và khả năng ngoại ngữ, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của một Thủ đô trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.
Để hiện thực hóa các mục tiêu và định hướng nêu trên, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh bài toán nguồn lực tài chính giữ vai trò đặc biệt quan trọng, mang tính quyết định đối với khả năng triển khai các dự án lớn và các quy hoạch chiến lược của Thủ đô. Chủ tịch Quốc hội khẳng định, nếu Chính phủ chuẩn bị đầy đủ, bài bản các hồ sơ và nội dung cần thiết, Quốc hội sẽ xem xét, thảo luận tại kỳ họp thứ nhất, dù trọng tâm của kỳ họp này chủ yếu là công tác nhân sự.














