Cảnh báo rủi ro ‘bẫy nợ’ thẻ tín dụng
Lãi suất huy động những tháng gần đây có xu hướng tăng, trong khi ngành ngân hàng vẫn chịu sức ép duy trì lãi suất cho vay thấp ở các lĩnh vực ưu tiên. Do đó, lãi suất cho vay qua thẻ tín dụng tại nhiều ngân hàng đã tăng mạnh. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không hiểu rõ cách tính lãi, người dùng rất dễ rơi vào “bẫy nợ” tiêu dùng.
Từ cuối năm ngoái, nhiều ngân hàng trong nhóm quốc doanh đã điều chỉnh tăng lãi suất thẻ tín dụng. Tại Vietcombank, lãi suất áp dụng với các hạng thẻ tăng từ mức 15 đến 18%/năm lên 18 đến 22%/năm. Tại BIDV và VietinBank, lãi suất nhiều loại thẻ cũng tăng lên khoảng 22%/năm. Ở một số ngân hàng thương mại cổ phần, mức lãi suất thẻ tín dụng còn cao hơn nhiều. Có nơi áp dụng mức cao nhất tới 37%/năm. Cá biệt, lãi suất trả chậm có thể lên tới 48%/năm. Đáng chú ý, sau một thời gian phát hành thẻ, ngân hàng có thể điều chỉnh lãi suất theo hướng tăng so với thời điểm ban đầu. Nếu khách hàng không theo dõi kỹ thông báo, khoản nợ thẻ có thể phát sinh chi phí lớn.
Một hiểu lầm phổ biến là thẻ tín dụng luôn có 45 ngày miễn lãi. Thực tế, 45 ngày chỉ là thời gian miễn lãi tối đa. Điều kiện là giao dịch được thực hiện ngay sau ngày chốt sao kê. Nếu chi tiêu sát ngày sao kê, thời gian miễn lãi có thể chỉ còn vài tuần, thậm chí vài ngày. Khi không thanh toán đầy đủ và đúng hạn, người dùng sẽ bị tính lãi trên dư nợ. Kèm theo đó là phí phạt trả chậm. Khoản nợ nhỏ ban đầu vì vậy có thể tăng nhanh, tạo áp lực tài chính kéo dài.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong cảnh báo: “Thẻ tín dụng thời gian gần đây được sử dụng như một 'bẫy nợ', khiến khách hàng buộc phải nợ khi không thể trả nợ sớm, thẻ tín dụng dường như mất đi tác dụng tích cực của nó, tạo ra sự ác cảm khi khách hàng cảm thấy mục tiêu của thẻ tín dụng không phải hướng tới phục vụ khách hàng mà mục đích là cho vay để thu hồi nợ, tạo khoản thu cơ hội khi vấn đề trục trặc xảy ra.”
Trước thực tế này, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục yêu cầu các ngân hàng thương mại rà soát toàn bộ phí, lãi suất và phương pháp tính lãi đối với từng loại thẻ. Việc phát hành và quản lý thẻ phải tuân thủ đúng quy định của Ngân hàng Nhà nước và pháp luật liên quan. Với các trường hợp bất thường như thẻ không phát sinh giao dịch, nợ quá hạn kéo dài, hoặc có dấu hiệu rủi ro trong sử dụng thẻ, tổ chức phát hành cần chủ động thông tin tới khách hàng. Đồng thời, phối hợp với các bên liên quan để xử lý kịp thời.
Các chuyên gia khuyến nghị, người dùng chỉ nên sử dụng thẻ tín dụng khi có khả năng thanh toán đầy đủ vào kỳ sao kê. Cần đọc kỹ biểu phí, lãi suất, ngày chốt sao kê và ngày đến hạn thanh toán. Thẻ tín dụng có thể là công cụ tài chính tiện lợi. Nhưng nếu sử dụng thiếu kiểm soát, đây cũng có thể trở thành khoản vay tiêu dùng với chi phí rất cao. Vì vậy, minh bạch thông tin từ ngân hàng và hiểu biết tài chính từ người dùng là hai yếu tố then chốt để hạn chế rủi ro “bẫy nợ” thẻ tín dụng.
