ĐÀI PHÁT THANH
& TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

An toàn thực phẩm là câu chuyện không mới, nhưng luôn khiến xã hội lo ngại. Người tiêu dùng cần tỉnh táo để không vì sự tiện lợi và giá cả mà đánh đổi sức khoẻ của mình.

Nỗi lo thực phẩm bẩn

Hai ngày nay, chị Công Thu Hằng, phường Giảng Võ, Hà Nội, tất bật xếp lại những hộp pate do Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long sản xuất để mang trả đại lý. Gắn bó gần 30 năm với sản phẩm pate “cột đèn” vì con gái yêu thích, chị Hằng không giấu được lo lắng khi thông tin về thực phẩm nhiễm bẩn được công bố, kéo theo nỗi bất an cho sức khỏe gia đình.

Chị Công Thu Hằng cho biết: “Đại lý gọi điện thông báo thu hồi sản phẩm tôi đã mua nên tôi mang đến gửi lại. Gia đình tôi đã sử dụng sản phẩm này suốt hàng chục năm. Điều tôi băn khoăn là liệu thực phẩm nhiễm bẩn này có ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng hay không”.

Theo cơ quan chức năng, khoảng 130 tấn thịt lợn ôi thiu, chảy nước, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus tả lợn châu Phi đã bị phát hiện. Đáng chú ý, trong số này có khoảng 2 tấn thịt lợn nhiễm bệnh đã được đưa vào dây chuyền chế biến thành các sản phẩm đóng hộp như pate, chả giò. Số thịt nhiễm bệnh được sản xuất tại dây chuyền của một nhà máy có thương hiệu, sau đó đưa ra thị trường với bao bì kín, nhãn mác hợp chuẩn, bày bán tại nhiều cửa hàng, siêu thị, từng xuất hiện trong bữa ăn của hàng triệu gia đình.

Tiến sĩ, bác sĩ Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Khoa học Ứng dụng Việt Nam nhận định: “Khi thực phẩm đã không bảo đảm vệ sinh, nguy cơ nhiễm nhiều nhóm vi khuẩn là rất cao, trong đó có liên cầu và các tác nhân gây bệnh khác. Vì vậy, không chỉ người tiêu dùng mà cả những khâu giết mổ, vận chuyển, chế biến đều phải tuân thủ nghiêm ngặt quy chuẩn an toàn thực phẩm để hạn chế nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh”.

Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo, virus tả lợn châu Phi có cấu trúc bền vững, khả năng tồn tại lâu trong môi trường và trong các sản phẩm thịt chế biến. Ngay cả khi đã nấu chín, việc tiêu thụ thịt lợn nhiễm bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nặng, tổn thương tiêu hóa kéo dài và nguy cơ tiền ung thư. Thịt lợn nhiễm bệnh buộc phải tiêu hủy sinh học, tuyệt đối không được đưa vào chuỗi thực phẩm để bảo đảm an toàn cho cộng đồng.

Người tiêu dùng thường được kêu gọi trở thành “nhà tiêu dùng thông thái”. Tuy nhiên, sự thông thái ấy khó có thể tự vệ khi thực phẩm bẩn được che giấu sau lớp bao bì hào nhoáng, nhãn mác hợp chuẩn và dây chuyền sản xuất mang danh uy tín. An toàn cộng đồng phải bắt đầu từ lương tâm của nhà sản xuất, sự nghiêm minh của pháp luật và trách nhiệm không thể thoái thác của cơ quan quản lý.

Thực phẩm bẩn núp bóng uy tín

Là một trong những hệ thống siêu thị từng nhiều năm phân phối các sản phẩm chế biến sẵn của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long, đại diện hệ thống siêu thị BRG cho biết, các mặt hàng của doanh nghiệp này, trong đó có sản phẩm pate, từng tiêu thụ tốt và nhận được sự quan tâm của người tiêu dùng. Tuy nhiên, sau khi báo chí phản ánh thông tin liên quan đến việc sử dụng thịt lợn nhiễm bệnh, toàn bộ số hàng đã được siêu thị thu hồi và trao trả cho đơn vị cung cấp.

Giám đốc Siêu thị BRG số 1 Lý Nam Đế, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, bà Đinh Thị Thanh Hoa cho biết: “Các sản phẩm chúng tôi kinh doanh là đồ hộp của Công ty Hạ Long như thịt hộp, pate hộp. Tại thời điểm nhập hàng, hồ sơ pháp lý đều đầy đủ theo quy định. Tuy nhiên, khi xuất hiện thông tin phản ánh, quan điểm của siêu thị là đặt quyền lợi người tiêu dùng lên hàng đầu. Trước mắt, chúng tôi đã thu hồi toàn bộ sản phẩm và yêu cầu phía công ty có câu trả lời rõ ràng, thỏa đáng”.

Một thương hiệu từng được người tiêu dùng tin tưởng suốt nhiều năm bất ngờ bị phát hiện sai phạm nghiêm trọng, gây chấn động dư luận. Đây cũng là lý do các cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất về an toàn thực phẩm, nhất là trong dịp cuối năm, khi nhu cầu tiêu thụ của người dân tăng cao.

Theo cơ quan chức năng, quá trình kiểm tra đột xuất đã phát hiện nhiều vi phạm trong hoạt động sản xuất, chế biến thực phẩm, phổ biến là điều kiện vệ sinh không bảo đảm, nguyên liệu không rõ nguồn gốc xuất xứ và việc sử dụng phụ gia không đúng quy định.

Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Nguyễn Quang Trung nhấn mạnh: “Qua kiểm tra, lỗi lớn nhất là nhiều cơ sở đưa vào sản xuất, chế biến thực phẩm các nguyên liệu không rõ nguồn gốc, không nhãn mác. Đây là hành vi tuyệt đối không được phép trong sản xuất thực phẩm”.

Cũng theo các cơ quan chức năng, bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, giám sát, yếu tố mang tính quyết định vẫn là ý thức và đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp. Thực tế cho thấy, nhiều sai phạm xuất phát từ việc đặt lợi ích kinh doanh lên trên quyền lợi và sức khỏe của người tiêu dùng.

Mất an toàn thực phẩm là bài toán cũ nhưng chưa bao giờ có lời giải thỏa đáng. Bài toán ấy càng trở nên nan giải khi liên tiếp xuất hiện các vụ việc nghiêm trọng trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Dù chế tài đã được siết chặt, vi phạm vẫn tồn tại khi lợi nhuận tiếp tục làm lu mờ trách nhiệm xã hội của một bộ phận doanh nghiệp.